De man die de rijst naar Brabant haalde

Een zonnige waterplas, windluw, het peil niet te hoog. Hier zou rijst kunnen groeien, merkte zijn Surinaams-Hindoestaanse schoonvader op. En dat is wat Jan Veerhuis ging doen: Nederlandse rijst telen in de waterberging van Albano in Oudenbosch. Want waarom van ver halen wat je ook thuis kunt telen?

“Op het Franse platteland wemelt het nog van de boerenmarkten. Als er geen wortelen zijn, dan worden er geen wortelen gegeten. Het is eigenlijk raar dat we gewend zijn alles jaarrond overal vandaan te halen. Als mensen beseffen hoeveel moeite het kost, dan staan ze wel open voor alternatieven.”

Jan bij zijn rijstplanten.

Jan is geen boer maar zit in de logistiek. Die logistiek is enorm belangrijk in de agrofood, weet hij: het bepaalt waar je je als producent en als consument kunt vestigen. Maar het draagt ook enorm bij aan de kosten van een product. Minder logistiek scheelt enorm, voor portemonnee én milieu.

En toen ontvouwde zich ineens dat plan: rijst telen in de waterberging om de hoek. Jan ging bij het waterschap praten. Die was wel te porren voor een experiment. Meer partners werden gezocht en een Watercoalitie gesmeed: met onder andere kennis- en onderzoeksinstellingen en de lokale vogelwerkgroep. Zo kunnen meteen de effecten van de teelt op de waterkwaliteit, flora en fauna in kaart worden gebracht.

Rijst: goed voor water en bodem

Met rijst kun je alle kanten op en verschillende verdienmodellen zijn het onderzoeken waard, vertelt Jan. Rijst kun je eten, van de planten kun je bioplastics maken, en er liggen kansen voor biogas (rijstteelt wereldwijd is verantwoordelijk voor maar liefst 25% van de huidige methaangasproductie). Daarnaast hebben rijstplanten een waterzuiverend vermogen.

En: rijstplanten zijn een goede bodembemester als je ze gebruikt in een wisselteelt met graan of aardappelen. Voor boeren zou het een goede optie zijn, gelooft Jan. Op 5 tot 10 hectare kun je rijst kostenneutraal telen, denkt hij. Boeren zouden dan – onder toezicht en regie van het waterschap – zelfs een deel van het waterbeheer kunnen overnemen, waarbij de rijstakker functioneert als waterberging. Waterproblematiek wordt dan een kans.

Niet vanzelf een succes

“Maar dan ga je telen en kom je alle logische problemen tegen.” Te nat, te droog, te koud – vooral de Hollandse nachten blijken lastig. Denk je dan alles gehad te hebben, komen ganzen de boel nog even overhoop halen. De oogst in 2016 was mager. In 2017 verdroogden de zaailingen in de hete voorjaarszon.

De zaailingen in april 2017.

En zelfs onder optimale omstandigheden zullen rijstkorrels zich in Nederland minder goed ontwikkelen dan in de tropen. Toch gelooft Jan nog steeds in zijn project. Alle begin is immers moeilijk. “Het bintje zal eerst ook geen succes zijn geweest. En het gaat me ook niet zozeer om de rijst, maar om nieuwe ideeën. Laten zien dat dingen anders kunnen. Ik ben geen boer, heb geen verstand van flora en fauna. Maar met een lange adem en een breed netwerk kom je er wel.”

Jans rijst groeit nu ook op de Snoertseplak >

Wil je meer weten? Neem contact op met Jan via jveerhuis@hotmail.fr of kijk op Facebook.

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *