Natuurlijk Boeren

Je wilt het anders gaan doen als boer. Meer verbinding met je omgeving, meer biodiversiteit, beter zorgen voor je bodem. Maar vraagt je af: Wie zijn mijn klanten? Welk product moet ik in de markt zetten? In het project Natuurlijk Boeren van de HAS worden oplossingen gezocht en getest.

Lees meer

Centraal staat het Natuurlijk Boeren-bedrijfsmodel: een natuurlijk, extensief bedrijf met een gesloten kringloop en samenwerking tussen producent en consument. Boeren, studenten, docent-onderzoekers en verschillende maatschappelijke organisaties gaan samen 2,5 jaar aan de slag. Het project loopt van voorjaar 2016 tot najaar 2018.

Anco Sneep van FoodUp! heeft zitting in de stuurgroep van Natuurlijk Boeren. Daarnaast besteden we communicatief aandacht aan het project.

 

Biopic-Marcel-Webster-01 Marcel Webster

mwebster@brabant.nl

06 55 68 69 67

Communicatie & strategie, onderwijs (Foodlabbrabant), trends, sociale innovatie

Sluiten

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


  • Concreet aan de slag met anders boeren

    Wil je aan de slag met de korte keten? Of wil je omschakelen naar een Natuurlijk Boeren-bedrijfsmodel? Natuurlijk Boeren helpt je op weg tijdens de volgende community-bijeenkomst op 28 juni. Meld je aan via natuurlijkboeren@has.nl

    Korte keten

    “Dat is de grootste uitdaging: wie is mijn klant en welke boodschap wil hij horen?” Wie aan de slag wil met de korte keten moet de markt meestal anders gaan benaderen, weet Ursula Kirchholtes van de HAS. De HAS voert een marktonderzoek uit en vertelt u op 28 juni alle ins & outs.

    Omschakelen naar een ander bedrijfsmodel

    Behalve de korte keten staat natuurlijk ook het Natuurlijk Boeren-bedrijfsmodel op de agenda. En dan specifiek: welke fasen doorloop je bij omschakelen, hoe ga je om met belangrijke aspecten, zoals areaal, financiering en dierwelzijn, en wat zijn succes- en faalfactoren? Ervaringen van voorlopers zijn voor jou in beeld gebracht!

    Praktisch aan de slag

    Elke ondernemer met ideeën voor de korte keten of Natuurlijk Boeren – rijp en groen – is welkom. Plenair wordt kennis gedeeld, daarna ga je in groepen uiteen om je eigen casus concreet te maken.

    Graag even aanmelden via natuurlijkboeren@has.nl

    Kijk voor het precieze programma in onze agenda > 

    Lees meer Sluiten

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

  • Doe mee aan de Natuurlijk Boeren doelgroepen-enquête

    Natuurlijk Boeren-boeren zetten hun producten direct af bij de klant. Maar welke waarden, koopgewoonten en betalingsbereidheid heeft die klant? Met een enquête probeert de HAS dat te achterhalen. Je bent van harte uitgenodigd mee te doen.

    Dat staat te lezen in de laatste Natuurlijk Boeren-nieuwsbrief van juni 2017. De enquête is bedoeld voor (potentiële) Natuurlijk Boeren-klanten: consumenten die interesse hebben in producten van boeren die werken aan gesloten kringlopen, een gezonde natuur en bodem en korte lijnen met de consument. Als ondernemer kun je de enquête ook verspreiden binnen je klantenkring. Invullen kost 10 minuten en er zijn leuke prijzen te winnen.

    Je leest nog meer in de juni-nieuwsbrief:
    –    kom naar de community-bijeenkomst op 28 juni!
    –    een terugblik op de Green Deal van 9 maart,
    –    de uitkomsten van de community-bijeenkomst van 1 februari,
    –    een terugblik op de werksessie Korte marktketens in agrofood van 26 januari.

    Lees de hele nieuwsbrief (pdf) >

    Lees meer Sluiten

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

  • Weidevarkens krijgen de ruimte

    Natuurlijk Boeren-boer Ben Bruurs (Den Elshorst) laat zijn varkens vrij buiten rondscharrelen. Klanten betalen voor de toegevoegde waarde. Toch is het met de huidige regels niet altijd makkelijk om tot een rendabele bedrijfsvoering te komen. Op 9 maart tekenden staatssecretaris Van Dam en gedeputeerde Spierings een Green Deal: Den Elshorst krijgt experimenteerruimte.

    Op hun bedrijf Den Elshorst (Diessen) pionieren Ben Bruurs en Thea Moonen al enkele jaren succesvol met een natuurlijke manier van boeren. De varkens lopen buiten rond, het vlees wordt rechtstreeks aan de consument verkocht.

    Regelgeving toegesneden op gangbare boeren

    Gangbare varkenshouders in Nederland houden nauwelijks het hoofd boven water. Ben heeft een kortere keten en zijn klanten willen meer betalen voor de toegevoegde waarde van het varkensvlees. Maar hij loopt wel tegen regelgeving aan. Want die is nu toegespitst op gangbare boeren. Mag dit wel? Past het binnen de regels voor ruimtelijke ordening of natuurbeheer?

    Laten zien dat het kan

    De provincie Brabant, gemeente Hilvarenbeek en het ministerie van Economische Zaken willen het concept een kans geven: natuurlijk varkens houden mét een goed inkomen voor de boer. Daarom werd vandaag deze Green Deal ondertekend. Bruurs krijgt vijf jaar de tijd om te laten zien dat het kan. De overheden geven hem experimenteerruimte en zoeken waar nodig naar ruimte in de regelgeving.

    Ondertekening van de Green Deal op 9 maart.

    Crowdfunding gestart

    Den Elshorst is vandaag een crowdfundingsactie gestart om door te gaan met het project. Ben en Thea hopen op 1 mei 2017 50.000 – 60.000 euro opgehaald te hebben. Je kunt het initiatief steunen via doorgaan.nl. In ruil kun je een accommodatie of een huifkartocht boeken, een vleespakket bestellen of een dagactiviteit reserveren.

    De Green Deal werd ondertekend door het ministerie van Economische Zaken, het ministerie van Infrastructuur en Milieu, de provincie Noord-Brabant, ZLTO, gemeente Hilvarenbeek, HAS Hogeschool en natuurlijk door Den Elshorst zelf.

    Lees meer Sluiten

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

  • Natuurlijk Boeren: terugblik 2016 en doorkijkje 2017

    Natuurlijk Boeren: terugblik 2016 en doorkijkje 2017

    De Nieuwsbrief Natuurlijk Boeren van de HAS van december 2016 is verschenen! In deze nieuwsbrief o.a. informatie over:

    Download de nieuwsbrief hier.

    Lees meer Sluiten

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

  • Natuurlijk Boeren presenteert eerste resultaten

    Twee groepen HAS-studenten gingen begin 2016 aan de slag met knelpunten en kansen van Natuurlijk Boeren. De eerste resultaten staan nu op papier.

    In het ‘Natuurlijk Boeren’-bedrijfsmodel draait het om natuurlijk, extensief boeren en samenwerking met de consument. Steeds meer boeren hebben wel oren naar een dergelijk bedrijfsmodel, maar ze lopen tegelijk ook tegen knelpunten aan. In het project ‘Natuurlijk Boeren’ zoeken docent-onderzoekers en studenten van de HAS naar antwoorden, die meteen getest worden in een Community of Practice (CoP): een samenwerking van boeren en ketenpartners, zoals natuurbeheerders, detailhandel en overheden.

    Onderscheiden, klantenbinding en open houding

    Elk half jaar gaan twee andere studentengroepen aan de slag. De eerste twee groepen hebben hun onderzoek nu afgerond.

    Groep 1 keek naar marktconcepten. Centraal stonden twee pilotbedrijven: melkveebedrijf Vlaanderbos, dat de bedrijfsvoering wil verwaarden, en De Regte Heijden, dat meer klanten nodig heeft. Vlaanderbos kan zich onderscheiden door de verkoop van A2A2-melk (gezonder voor mensen met een gevoeligheid/intolerantie voor melk), adviseren de studenten, en de Regte Heijden zou on- en offline kunnen investeren in de klantenrelatie.

    Een open houding tussen boer en terreinbeherende organisatie (TBO), zodat boeren ook gronden van TBO’s kunnen gaan beheren, vindt groep 2 één van de aandachtspunten. Deze groep inventariseerde de belangrijkste obstakels bij wet- en regelgeving en de areaalorganisatie, en kwam met meerdere oplossingsrichtingen.

    (U kunt de rapporten hieronder downloaden.)

    Direct aan de slag

    Met twee studentenrapporten kunnen boeren al direct aan de slag, meent Ursula Kirchholtes, docent-onderzoeker aan de HAS: “De Regte Heijden gaat de oplossingen zelfs al meteen verder uitwerken, Vlaanderbos volgt later. Van groep 2 zijn de resultaten al gebruikt bij het opstellen van de Greendeal Natuurinclusieve Varkenshouderij.”

    En ook de HAS zelf kan op de resultaten weer voortborduren. Studenten gaan nu inschatten wat het perspectief is van Natuurlijk Boeren voor Brabant. Wat betekent het als we opschalen, hoe ziet dat eruit? En ook: welke effecten van Natuurlijk Boeren op natuur, maatschappij én boer moeten we gaan monitoren?

    Kirchholtes is tevreden met het resultaat tot dusver: “Ook de ervaringen met de CoP zijn goed. Er is enorm veel enthousiasme en inmiddels hebben heel veel verschillende partijen zich aangesloten, ook niet-boeren die willen experimenteren met dit concept. Bovendien blijkt nu: we kunnen de boeren concreet verder helpen. Daarnaast leren boeren bij de bijeenkomsten ook van elkaar. En ook belangrijk: er ontstaan samenwerkingen, doordat verschillende ketenpartijen elkaar ontmoeten.”

    Downloads

    Download het rapport over marktconcepten (pdf) >
    Download het rapport over regelgeving en areaalorganisatie (pdf) >

    Lees meer Sluiten

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

  • Varkenshoeden: terug naar vroeger is stap vooruit

    Varkens die eten uit de natuur: terug naar vroeger, maar het is een stap vooruit, vindt jonge ondernemer Joshua van Wersch, één van de Natuurlijk Boeren-ondernemers. Hij zoekt mensen die willen investeren in een varken; hij zal hem dan voor je hoeden.

    Binnen het project Natuurlijk Boeren begon Joshua van Wersch (toen nog HAS-student) in Mechelen, Limburg, met het hoeden van varkens op een weide bij huis. “Ik wil boer worden, maar op mijn eigen manier. Ik geloof dat je elk dier zoveel mogelijk in zijn natuurlijke leefomgeving moet houden. Hoe meer je daarvan afwijkt, hoe meer problemen dat oplevert.”

    De kleine kuusje, bron: Facebookpagina Varkenshoederij Kuusj

    De kleine kuusje, bron: Facebookpagina Varkenshoederij Kuusj

    Eten wat voorhanden is

    En dus doet Joshua aan varkenshoeden. Zoals in de Romeinse tijd, toen de varkenshoeder ’s morgens langs de huizen ging om de varkens van de inwoners op te halen en te hoeden naar de voedselrijke gronden. En dat doet Joshua dus ook: zomers neemt hij zijn dieren mee naar de wei en de boomgaard, waar ze het valfruit eten. In de herfst gaat het naar de akkers, waar de varkens zich te goed doen aan oogstresten. En ’s winters vinden de varkens in het bos een heerlijk maaltje van noten en bladeren.

    Crowdfarmers gezocht!

    Het vlees van de kuusje (varkens op zijn Limburgs) vinden nu al hun weg naar Herberg De Smidse en Restaurant De Gerardushoeve. Maar wat begon met een paar zeugen mag nu wel serieuze vormen aan gaan nemen, vindt de jonge ondernemer. Meer grond (een zeug en haar biggen hebben ongeveer 1 hectare nodig), maar ook meer dieren. En voor de groei van ‘Varkenshoederij Kuusj’ zoekt Joshua nu crowdfunders.

    Die crowdfunders – of crowdfarmers eigenlijk – krijgen hun investering terug als ‘uniek Romeins dagarrangement’, of gewoon in de vorm van vlees. Wie nu investeert kan dan eind 2017 zijn eigen stukje kuusj proeven. “Ik ben nu begonnen met fokken, een kruising tussen het Nederlands Landvarken en Duroc. Dat zorgt voor robuuste, gezonde varkens. De biggen groeien langzaam: na 9 maanden tot een jaar worden ze geslacht. Maar dan heb je wel kwalitatief beter vlees.”

    Minder vlees eten

    Wordt dit de toekomst? “Ík hoop natuurlijk dat dit gangbaar wordt. Maar je moet ook realistisch blijven. Ik denk dat er uiteindelijk een splitsing komt, dat de middenweg helemaal wegvalt. We hebben dan aan de ene kant boeren die produceren voor de wereldmarkt en aan de andere kant de ecologische boeren. Varkens passen heel goed bij dat ecologisch: ze zijn heel nuttig omdat ze alles eten. En eigenlijk moeten we daar naartoe, vind ik: zo veel vlees eten als past bij het voer van eigen grond.”

    Wil je Joshua ondersteunen? Kijk op zijn website kuusj.nl of op Facebook, of kom vrijdag 16 september naar de crowdfarmingdag van De Varkenshoederij.

    Food Up! ondersteunt het project Natuurlijk Boeren.

    Lees meer Sluiten

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

  • Een katalysator voor anders boeren in Brabant

    Je wilt het als boer over een andere boeg gooien: meer verbinding met je omgeving, meer biodiversiteit, beter zorgen voor je bodem. Hoe? Door samen te leren. Natuurlijk Boeren helpt je op weg. Onderzoekers en studenten denken mee, collega-boeren en maatschappij zijn je klankbord.

    “We komen met concrete resultaten waar ook andere boeren van kunnen leren.”

    Vernieuwende boeren hebben een aantal nijpende vragen waar ze zelf geen antwoord op vinden: wie zijn mijn klanten, welk product moet ik in de markt zetten, wat doe ik met regelgeving die niet past, hoe organiseer ik voldoende grond en hoe schakel ik uiteindelijk om?

    Leren in de praktijk
    Natuurlijk Boeren projectgroep

    Natuurlijk Boeren-Projectgroep Regelgeving en Areaalorganisatie, met v.l.n.r. studenten Sofie van Boxtel, Joshua van Wersch (tevens Topklas Ondernemer) en Sven Robins. Fotograaf: Stan Bessems

    Ursula Kirchholtes, docent-onderzoeker aan de HAS, zag ook die boeren met vragen en richtte in januari het project Natuurlijk Boeren op, met BMF als belangrijke partner. Centraal staat het Natuurlijk Boeren-bedrijfsmodel: een natuurlijk, extensief bedrijf met een gesloten kringloop en samenwerking tussen producent en consument. Goed voor mens, dier en omgeving dus. 2,5 jaar lang zoeken docent-onderzoekers en studenten naar oplossingen voor de vragen. Deze worden vervolgens meteen getest in een Community of Practice: een samenwerking van boeren en verschillende maatschappelijke organisaties, zoals de Rabobank, Innovatieplatform Brabant, Natuurvlees en de provincie.

    Oplossingen op maat

    Vier pilotboeren staan in de Community of Practice van Natuurlijk Boeren centraal. Kirchholtes: “Zoals een boer die van tweehonderd varkens in de stal naar vijftig varkens in het bos wilde. Deze innovatieve boeren zijn al ver gekomen maar hebben ook duidelijke onderzoeksvragen. Wij zoeken samen naar oplossingen op maat, maar de oplossingen zijn ook representatief voor andere boeren in de sector. Zo komen we met concrete resultaten die getest zijn en waar ook andere boeren van kunnen leren.”

    “We hopen dat deze projecten uiteindelijk de katalysator zijn voor een transitie waarin meerdere bedrijfsmodellen naast elkaar bestaan”

    Robuuste en innovatieve sector

    Beide netwerken spreken elkaar regelmatig en willen de samenwerking verder uitbouwen. Uiteindelijk hoopt Kirchholtes dat het de transitie voor andere boeren ook korter of makkelijker maakt. En dat partners ook na afloop van projecten van elkaar leren blijven leren. “Ons model is niet het enige model. We hopen dat deze projecten uiteindelijk de katalysator zijn voor een transitie waarin meerdere bedrijfsmodellen naast elkaar bestaan: extensief en intensief, groot en klein. Die diversiteit zorgt voor een robuuste en innovatieve sector.”

    Natuurlijk Boeren varkens

    Natuurlijk Boeren-varkens. Fotograaf: Stan Bessems

    Succes hangt af van draagvlak

    “Of Natuurlijk Boeren een succes wordt hangt er mede vanaf of we ook het maatschappelijke veld meekrijgen: de banken, grondbezitters, regelgevers en consumenten. We zoeken vooral nog grondbezitters, zoals natuurterreineigenaren of landgoedeigenaren, en consumenten of consumentenorganisaties.”

    Geïnteresseerd? Vrijdag 20 mei worden de eerste resultaten van Natuurlijk Boeren gedeeld. Wat zijn de belangrijkste problemen? En welke oplossingen zijn er? Iedereen is welkom om mee te denken.

    Op 24 juni presenteert het Goed Boeren-netwerk zich aan natuur- en milieugroepen in Brabant.

    Lees meer over Natuurlijk Boeren op Facebook >

    Lees meer over Goed Boeren op de website van de BMF >

    Lees meer Sluiten

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *