Transitie-ambitie: Michiel Visser

In deze serie vertellen deelnemers aan de FoodUp! Transitie Tafel over hun dromen en ambities. In deel 7: Michiel Visser.


Wie is Michiel?
Bij de Brabantse Milieufederatie (BMF) is Michiel Visser een van de mensen die sinds 2016 werkt aan de transitie op gebied van landbouw, veeteelt, voedsel. Hij is ook deelnemer aan de Food Up Transitietafel. Bijdragen aan het succes van maatschappelijke organisaties en burgers die lastige (‘weerbarstige’) kwesties aanpakken, is zijn core-business.

 


Michiel begon na zijn studie politieke en sociale wetenschappen begin jaren negentig bij de BMF. In twee forse projecten wilden de natuur- en milieuorganisaties en bewonersgroepen hun stem laten horen: de aanleg van een hogesnelheidsspoorlijn van Rotterdam naar Brussel door West-Brabant en de aanleg van een nieuwe snelweg tussen Oss en Eindhoven. “Ik leerde daar al snel dat wanneer deze groepen elkaar op hoofdpunten weten te vinden en samen optrekken, je invloed kunt uitoefenen op de koers en invulling van projecten waarover bestuurders besluiten nemen. Bij soortgelijke plannen zoals de voorgenomen groei van het vliegverkeer op de regionale luchthaven Eindhoven en het plan om een snelwegenruit rond Eindhoven en Helmond te bouwen, bouwde ik daarop verder.

“Het is waardevol als mensen elkaar vinden en samen nieuwe oplossingen bedenken”

Uiteindelijk komt het er op neer dat zich een ploegje mensen vormt dat samen de schouders er stevig onder wil zetten. Het liefst mensen die flink verschillen qua vaardigheden en ervaringen, maar die het leuk vinden om samen keihard aan de slag gaan voor een gemeenschappelijk doel. Zo’n doel moet wel worden gedragen door een veel bredere kring mensen en die mensen moet je ook daadwerkelijk betrekken bij wat je als ‘kernteam’ doet. Als zo’n team echt op stoom komt, gaat de intensiteit van de samenwerking soms op topsport lijken, zeggen we wel eens tegen elkaar. Het is in zekere zin uitputtend, maar als je het spel goed speelt, komen er gaandeweg successen. Dan ben je langzamerhand ook in staat om kansen te creëren en te benutten en schep je omstandigheden om een gelukkig toeval ook te pakken als het zich voordoet. Maar laten we wel wezen, zover is het zeker nog niet op tal van terreinen waar we sterk moeten verduurzamen.”

Gaan we verder op de weg van industrialisering van landbouw en veeteelt?

Eind 2015 stelde Anne-Marie Spierings (D66, gedeputeerde Agrarische ontwikkeling, Energie en Bestuur) voor in Brabant de dialoog aan te gaan over twee hete hangijzers: de aanpak van het enorme Brabantse mestoverschot en de hoge concentratie dieren in de stallen met name in Oost-Brabant. De onrust bij de bevolking hierover is de afgelopen jaren gegroeid, na de Q-koorts epidemie en herhaalde uitbraken van veeziekten hoeft dat nauwelijks toelichting. Gezondheidsstudies bevestigen dat de omwonenden dichtbij maar ook op grotere afstanden in toenemende mate risico’s lopen. Verontruste burgers en lokale groepen verenigen zich in het Brabants Burgerplatform Minder Beesten en hun strijd voor een gezond leefmilieu krijgt veel weerklank.

Veel veehouders zien nog geen andere weg dan verdergaande schaalvergroting en industrialisering van bedrijfsvoering. De overheden moeten hiermee aan de slag. “De vee-industrie en breder, de manier waarop wij (in Nederland, maar ook elders) op een ‘industriële’ manier landbouw bedrijven komt steeds meer in botsing met de grenzen van fysieke volhoudbaarheid en maatschappelijk acceptatie. Bij de laatste zeer verontrustende berichten over de massale achteruitgang van populaties insecten, moet je bijna vrezen dat Rachel Carson (‘Silent Spring’) alsnog gelijk gaat krijgen als we niet heel snel de steven wenden. Dat is ook een kwestie van beleid op nationaal, Europees en mondiaal niveau, maar het begint toch echt op lokaal en regionaal niveau.”

“Zoek elkaar op om nieuwe ideeën over voedsel te realiseren!”

“Als je natuurlijk gedrag van dieren respecteert, landbouw wilt bedrijven zonder het fysieke milieu daarbij af te breken, gezond voedsel wilt produceren in een voor burgers aantrekkelijke (dus ook gezonde) omgeving, hoe doe je dat dan concreet? Hoe organiseer je zo’n bedrijf met alles wat daaromheen nodig is? Hoe krijgen we de bevolking daarin mee? Kunnen we op die basis de bevolking van voldoende en gezond voedsel voorzien? Geldt dat ook op wereldschaal? Een enorme uitdaging. Maar wie oplet merkt dat in Brabant (en zeker niet alleen daar) steeds meer mensen actief betrokken raken bij onderdeeltjes van die puzzel. Ik wil nu niet meteen de nieuwe tv-spot van de Rabo als bewijs opvoeren, want in Brabant kennen we hen van een heel andere kant. Maar toch, het is een signaal dat de mensen die samen de beweging vormen die aan onderdelen van deze transitie werken snel terrein winnen. Ander voorbeeld: de saucijzenbroodjes van de vegetarische slager rukken op in de schappen van AH-to go en bij de ZLTO tref je al mensen die weten wat ze kosten!

Er broeit veel meer waarbij burgers en ondernemers elkaar vinden om nieuwe vormen van duurzame en diervriendelijke van landbouw en veehouderij op te starten: Herenboeren, Snoertseplak, nieuwe initiatieven van Demeter in Brabant, voedselbossen, Ben Bruurs met zijn varkensboerderij Elsthorst, …. Tegelijkertijd zie je een golf aan jonge academici aan hogescholen en universiteiten zich storten op allerlei kennisvragen over verduurzaming van de voedselvoorziening. Kortom, kunnen we zeggen: de transitie is aan de gang? Dan is de volgende vraag: wat kunnen we in Brabant doen om die te versnellen en hoe zorgen we voor een maatschappelijk acceptabele afbouw van de bedrijfsvoering die niet volhoudbaar en het recht op een aangenaam leven voor dieren niet respecteert. Ik ben ook benieuwd naar de impact die de uitdagende visie van filosoof Eva Meijer (‘De soldaat was een dolfijn’) over onze omgang met dieren gaat krijgen.” Onder het motto ‘Menu van Morgen’ gaan de Brabantse Milieufederatie en de ZLTO in de komende maanden samen met boeren en burgers een paar gesprekken organiseren over allerlei spannende vragen op het gebied van landbouw, veeteelt en voedsel. Vragen die u en ons bezig houden, waarbij we zoeken naar kansen om echte stappen vooruit te maken.

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *