Trekt de echte prijs van voedsel ons over de streep?

We vinden duurzaam voedsel best belangrijk, maar in de winkel letten we toch vooral op de prijs. En duurzaam is te duur. Of is gangbaar gewoon te goedkoop? Dat geluid klinkt steeds vaker en vindt ook politiek weerklank.

Prijs belangrijk voor consument

De verkoop van duurzaam voedsel neemt toe. In 2016 gaven consumenten 26% meer uit aan duurzame voeding dan een jaar eerder, bleek recent uit de Monitor Duurzaam Voedsel van Wageningen University & Research. Het marktaandeel duurzaam voedsel is daarmee gestegen van 8 naar 10%.

Veel burgers en bedrijven vinden gezondheid en duurzaamheid belangrijk. Maar handelen we altijd naar onze intenties? Elke dag maken we zo’n 200 voedselkeuzes per dag, en die zijn voornamelijk gebaseerd op routine. In de winkel spelen vooral prijs en gemak een doorslaggevende rol (aldus het RIVM-rapport Wat ligt er op ons bord?). Als prijs belangrijk is, dan is biologisch en duurzaam al snel te duur.

Gangbaar te goedkoop

Maar er klinkt ook steeds vaker een ander geluid: biologisch is niet te duur, gangbaar is te goedkoop. De gangbare landbouw heeft een veel grotere negatieve impact op ons milieu, de waterkwaliteit, de gezondheid van de landbouwbodems, het klimaat en de biodiversiteit. We betalen daar nu via een omweg voor (via de belasting). Maar als je er een prijskaartje aan zou hangen, dan zouden gangbare producten veel duurder worden.

Verborgen kosten: welk effect heeft voedselproductie op bodem, water en klimaat? Foto”Pixabay.com

Boodschap bereikt vooral idealist

Als eerste heeft Eosta, distributeur van biologisch voedsel, die verborgen kosten in euro’s uitgedrukt. Op basis van cijfers van de FAO, de voedselorganisatie van de VN, gecontroleerd door Ernst & Young. Zo is de negatieve impact van een hectare Argentijnse bio-appels op het klimaat €592 lager dan dat van een hectare gangbare appels (zie de verschillende kosten in deze folder).

De rekensom kreeg uitwerking in de campagne ‘True cost of food’, die in 2016 van start ging. De campagne zie je vooral terug in de biowinkel. Supermarkten hebben er weinig trek in, weet Michaël Wilde van Eosta inmiddels. De boodschap bereikt de gangbare consument dus nauwelijks. En het is überhaupt de vraag of het hem dieper in de buidel laat tasten.

Voet aan de grond bij politiek

Toch verandert er wat, ziet Michaël. Volkert Engelsman, directeur van Eosta, werd nummer 1 in de Duurzame 100 van Trouw. Begin november ging de campagne ‘Geen btw op bio’ van start, een gezamenlijk initiatief van de biowinkels om het kabinet op te roepen de btw op biologische producten af te schaffen. De petitie is bijna 19.000 keer ondertekend.

De True cost of food krijgt steeds meer aandacht. “We bereiken daardoor ook mensen die normaal niets hebben met duurzaamheid. En we hebben nog niet één kritisch geluid ontvangen. Het lijkt erop dat we nu echt een thema te pakken hebben. Als je mensen het verhaal vertelt, dan zijn ze best bereid meer te betalen. En dan krijgen boeren die duurzamer werken ook de waardering die ze verdienen.”

Belangrijker: het thema vindt ook politiek steeds meer weerklank. “We zijn ooit gestart om de consument te bereiken, maar we zien dat beleidsmakers dit verhaal ook interessant gaan vinden. We voeren hierover regelmatig gesprekken met Economische Zaken en Buitenlandse Zaken. Dat is misschien ook niet zo gek. Frankrijk is 522 miljard euro kwijt om drinkwater vrij te maken van landbouwgif. Iedereen wist het wel, maar wij zetten de kosten nu zwart op wit. Zo halen we duurzaamheid uit de ideologische hoek en maken we er veel meer een maatschappelijk thema van.”

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *