Multifunctionele landbouw blijft groeien

Een op de vier Nederlandse boeren en tuinders heeft tegenwoordig een multifunctioneel bedrijf, met naast de agrarische productie een activiteit als zorglandbouw, kinderopvang, boerderijeducatie, boerderijverkoop, natuurbeheer of recreatie. De totale omzet van deze multifunctionele bedrijven verdubbelde de afgelopen vijf jaar.

De omzet van de multifunctionele landbouw wordt in 2018 geschat op bijna 890 miljoen euro. Dat is ruim 400 miljoen euro meer dan in 2013. In 2007, toen de eerste meting plaatsvond, bedroeg de omzet een kleine 300 miljoen euro. De omzetgroei deed zich voor in alle activiteiten, behalve boerderijeducatie. Zowel het aantal bedrijven dat dit aanbood als het aantal bezoeken daalde. Dat blijkt uit cijfers die Wageningen University & Research eind mei presenteerde.

Kaasverkoop in een Landwinkel

Grote verschillen tussen activiteiten

Er zijn grote verschillen in omzet tussen de zes onderscheiden multifunctionele activiteiten. In vergelijking met 2013 is zorglandbouw recreatie voorbijgegaan in omzet. In totaal zijn er 13.500 bedrijven die onder de definitie multifunctioneel vallen. In die beschrijving staat het stand komen van verbindingen tussen boeren en burgers/consumenten voorop staat.

De ranglijst geeft de totale omzet, het aantal bedrijven dat in deze tak actief is, en de gemiddelde jaaromzet van deze tak. Sommige agrariërs zijn in meerdere takken actief.

  1. Boerderijverkoop: 271 miljoen euro (3.610 bedrijven, 75.000 euro)
  2. Zorglandbouw: 250 miljoen euro (1.250 bedrijven, 200.000 euro)
  3. Recreatie: 221 miljoen euro (3.140 bedrijven, 70.000 euro)
  4. Agrarische kinderopvang: 78 miljoen euro (245 bedrijven, 318.000 euro)
  5. Natuurbeheer: 66 miljoen euro (10.000 bedrijven, 6.600 euro)
  6. Boerderijeducatie: 1 miljoen euro (665 bedrijven, 1.500 euro)

Het onderzoek geeft alleen het landelijke beeld. ‘Analyse van de gegevens per provincie is wel mogelijk, maar strekte buiten de opdracht’, aldus onderzoeker Harold van der Meulen van WUR. Overigens zeggen de omzetcijfers weinig over de winstgevendheid van de multifunctionele activiteiten. ‘Daar is door de vroegere taskforce multifunctionele landbouw destijds wel onderzoek naar gedaan.’ Voor zover bekend zijn er echter geen recente economische kengetallen en benchmark van de multifunctionele landbouw van beschikbaar (alleen een rekenformat voor zorglandbouw uit 2016).

Nieuw platform Multifunctionele Landbouw

Regionale verschillen en winstgevendheid hebben wel de aandacht van het nieuwe Platform Multifunctionele Landbouw dat het ministerie van LNV op 29 mei heeft ingesteld, aldus Van der Meulen. Belangrijkste aandachtspunten voor het platform zijn de knelpunten voor boeren: wet- en regelgeving, financiën en opvolging. In het platform zijn gemeenten, de ministeries van LNV en VWS, Nederlandse vereniging van Banken, de Vereniging van accountants en belastingadviseurs (VLB), WUR, de provinciale koepelorganisatie IPO en de Rijksbouwmeester vertegenwoordigd. Arjan Monteny, voorzitter van LTO MFL, gaat dit platform leiden.

Onderzoeksmethode

Net als in de voorgaande publicaties over de omvang van de multifunctionele sector vormt de CBS-landbouwtelling de basis voor het onderzoek rond aantallen bedrijven. De meest recente data zijn uit 2016. Dit is aangevuld met gegevens van brancheorganisaties, interviews met personen uit de betrokken sectoren en een literatuurstudie, voor een zo goed mogelijke inschatting van aantallen bedrijven en omzet. Bij het consulteren van deskundigen is zoveel mogelijk rekening gehouden met informatie uit verschillende regio’s om een landelijk beeld te verkrijgen.

Meer informatie in het onderzoeksrapport (24p) ‘Kijk op multifunctionele landbouw. Omzet 2007-2018

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.